آیا چشم زدن واقعیت دارد ؟

چشم زخم

چشم زخم

پرسش: 

آيا چشم زدن و چشم زخم حقيقت دارد؟ آيا روايتي وارد شده است؟

پاسخ: 

بسياري از مردم معتقدند در بعضي از چشم‏ ها اثر مخصوصي است كه وقتي از روي اعجاب به چيزي بنگرند، ممكن است آن را از بين ببرد يا در هم بشكند و اگر انسان است، بيمار يا ديوانه كند. مردم اين گونه افراد را شور چشم مي‏نامند و از آنها اجتناب مي‏كنند.

اين مسئله از نظر عقلي امر ممكني است، چه اين كه بسياري از دانشمندان امروز معتقدند در بعضي از چشم‏ها نيروي مغناطيسي خاصي نهفته شده كه كارايي زيادي دارد، حتي با بهترين و ممارست مي‏توان آن را پرورش داد. خواب مغناطيسي از طريق نيروي مغناطيسي چشم‏ها است. در دنيايي كه اشعه ليزر (كه شعاعي است نامريي) مي‏تواند كاري كند كه از هيچ سلاح مخربي ساخته نيست، پذيرش وجود نيرويي در بعضي از چشم‏ها كه از طريق امواج مخصوص در طرف مقابل اثر بگذارد، چيز عجيبي نخواهد بود.
 تفسير نمونه، ج 24، ص 427.

در آيات و روايات اسلامي نيز تعبيرات مختلفي ديده مي‏شود كه وجود چنين امري را اجمالاً تأييد مي‏كند. از همه مهم‏تر اين كه در قرآن كريم آمده است: “و ان يكاد الذين كفروا ليزلقونك بأبصارهم لمّا سمعوا الذكر“. سوره قلم (68) آيه 51.

معناي آيه شريفه اين است: “محققاً آنها كه كافر شدند، وقتي قرآن را شنيدند، نزديك شد با چشم‏هاي خود تو را به زمين بيندازند، يعني با چشم زخم خود تو را بكشد”.

مراد به طوري كه همه مفسران گفته‏اند:

چشم زدن است، كه نوعي از تأثيرات نفساني است و دليلي عقلي بر نفي آن نداريم، بلكه حوادث خود چشم زدن را تأييد مي‏كند.
 تفسير الميزان، ج 20، ص 86.

احاديث بسياري درخصوص چشم زدن و چشم زخم در كتب روايي ذكر شده كه به ذكر برخي از آنها بسنده مي‏كنيم:

1 – پيامبر اكرم‏ صلي الله وعليه وآله: “چشم، مرد را به قبر و شتر را به ديگ درآورد”.
 سوره قلم (68) آيه 51.

2 – پيامبرصلي الله وعليه وآله براي امام حسن‏ عليه‏السلام “رقيه” گرفت. “رقيه” دعاهايي است كه مي‏نويسند و افراد براي جلوگيري از چشم زخم با خود نگه مي‏دارند و آن را تعويذ نيز مي‏گويند،

و اين دعا را خواند: “أعيذكما بكلمات التامة و أسماء الله الحسني كلّهما عامة، من شر السامة و الهامة و من شر كل عين لامة، و من شر حاسد اذا حسد؛ شما را به تمام كلمات و اسماي حسناي خداوند، از شر مرگ و حيوانات موذي و چشم بد و حسود (آن گاه كه حسد ورزد) مي‏سپارم”،

سپس پيامبرصلي الله وعليه وآله فرمود: “چنين حضرت ابراهيم براي اسماعيل و اسحاق تعويز نمود”.
 بحارالانوار، ج 60، ص 18، ح 7.

3 – در نهج البلاغه آمده است: “العين حق و الرقي حق؛ چشم زخم حق است و توسل به دعا براي دفع آن نيز حق است”.
 نهج البلاغه، كلمات قصار جمله 400.

به هر حال در روايت متعددي تصريح شده كه چشم زدن حق است، با تعبير “العين حق” اما قبول چشم زخم و چشم زدن به اين معنا نيست كه به كارهاي خرافي و اعمال عوامانه در اين گونه موارد پناه برده شود كه هم برخلاف دستور شرع است و هم سبب شك و ترديد افراد ناآگاه در اصل موضوع است و تأثير نامطلوبي در اذهان مردم مي‏گذارد.

درباره نویسنده

محمد دهقان هستم . متولد سال 1363

مطالب مرتبط

home